Sos pieczarkowy bez śmietany – na mleku, do kaszy i makaronu
- kcal
- 150
- białko
- 6,7 g
- tłuszcze
- 8,6 g
- węglowodany
- 12,1 g
- czas
- 35 min
Wartości na 1 porcję.
Sos pieczarkowy bez śmietany – kremowy dzięki mleku i zasmażce na patelni
Sos pieczarkowy bez śmietany może być gęsty i kremowy – wystarczy dobrze zrumienić pieczarki, oprószyć je 9 g mąki i zalać bulionem z mlekiem. Mąka smaży się chwilę razem z grzybami i masłem, więc to zasmażka zrobiona od razu na patelni, bez osobnego rondelka i bez grudek. Smakuje grzybami, cebulą i tymiankiem, a nie śmietaną. Porcja, ok. 190 g sosu, to 150 kcal i 6,7 g białka.
To sos do kaszy, ziemniaków, kopytek, makaronu i mięsa – i dobra wersja, kiedy w lodówce nie ma śmietany albo ktoś po prostu jej nie lubi. Jeśli wolisz klasykę, na stronie jest też sos pieczarkowy ze śmietaną i tymiankiem, a z pieczarek zrobisz również strogonowa z pieczarek na obiad bez mięsa.


Sos pieczarkowy bez śmietany – na mleku, do kaszy i makaronu
Rumiane pieczarki z cebulą i tymiankiem, oprószone mąką i zalane bulionem z mlekiem – gęsty, kremowy sos bez śmietany w 35 minut.
- kcal
- 150
- białko
- 6,7 g
- tłuszcze
- 8,6 g
- węglowodany
- 12,1 g
Na 1 porcję.
Razem dla 4 porcji: 600 kcal · 26,8 g białka · 34,4 g tłuszczu · 48,4 g węglowodanów
Czego użyłem
Składniki
Pieczarki
Sos
Instrukcje
-
1
Przygotowanie – pieczarki oczyść, odetnij końcówki nóżek i pokrój w plastry 3–4 mm. Cebulę posiekaj drobno, czosnek przeciśnij. Bulion podgrzej, mleko odmierz i postaw obok.
-
2
Rumienienie – na dużej patelni rozgrzej połowę oleju, wrzuć połowę pieczarek i smaż na mocnym ogniu 6–7 minut, pierwsze 2 minuty bez mieszania, aż odparują wodę i się zrumienią. Przełóż je na talerz i tak samo usmaż drugą partię na reszcie oleju.
-
3
Cebula – zmniejsz ogień do średniego, dodaj masło, cebulę i wszystkie pieczarki. Smaż 4 minuty, aż cebula się zeszkli, potem dodaj czosnek i tymianek, posól i smaż jeszcze 30 sekund.
-
4
Zasmażka – oprósz pieczarki mąką i mieszaj 1–2 minuty, aż mąka obłoży grzyby, wchłonie masło i lekko się zrumieni. Na patelni nie może zostać biały proszek.
-
5
Bulion – wlewaj ciepły bulion w 3 turach, za każdym razem mieszając, aż sos będzie gładki. Gotuj 3 minuty na średnim ogniu.
-
6
Mleko – wlej mleko cienkim strumieniem, mieszając, i gotuj sos na małym ogniu 5–6 minut, aż zgęstnieje i straci smak surowej mąki. Jeśli jest za gęsty, dolej 15–30 g gorącej wody.
-
7
Doprawienie – zdejmij patelnię z ognia, dodaj sok z cytryny, pieprz i natkę, spróbuj i ewentualnie dosól. Podawaj od razu z kaszą, ziemniakami, makaronem albo mięsem.
Notatki
Sos zagęszczasz zasmażką zrobioną na patelni: mąka praży się z pieczarkami i masłem, a potem rozprowadzasz ją bulionem i mlekiem. Wartości odżywcze policzone z danych USDA dla surowych składników, z całym tłuszczem, bez soli. Alergeny: gluten (mąka pszenna), mleko.
Wartości odżywcze
| 1 porcja | Razem (4 porcji) | |
| Kalorie | 150 kcal | 600 kcal |
| Białko | 6,7 g | 26,8 g |
| Tłuszcze | 8,6 g | 34,4 g |
| Węglowodany | 12,1 g | 48,4 g |
| Błonnik | 2 g | 8 g |
Dlaczego warto zrobić sos pieczarkowy bez śmietany według tego przepisu?
- Zasmażka bez osobnego garnka – mąka sypana na usmażone pieczarki z masłem praży się minutę i łączy z tłuszczem. Potem bulion wlewasz stopniowo, więc sos gęstnieje gładko, bez grudek.
- Kremowy bez śmietany – 250 g mleka na koniec daje jasny, aksamitny sos. Nie zwarzy się, bo mąka go stabilizuje, a mleko nie musi być w temperaturze pokojowej.
- Mocny smak grzybów – pieczarki smażysz w dwóch partiach na mocnym ogniu, aż się zrumienią. Bez śmietany nic tego smaku nie przykrywa.
- Dobrze znosi zamrażarkę – sos na mleku i mące po rozmrożeniu wystarczy przemieszać trzepaczką. Wersja ze śmietaną potrafi się wtedy rozwarstwić.
- Łatwy do przerobienia – ten sam przepis zrobisz bez glutenu, bez mleka, z serkiem topionym albo z parmezanem. Wszystkie warianty mają niżej policzone kalorie.
Ile kalorii ma sos pieczarkowy bez śmietany
Porcja – ok. 190 g, czyli ok. 1/4 patelni – to 150 kcal, 6,7 g białka, 8,6 g tłuszczu i 12,1 g węglowodanów. Cała patelnia (ok. 760 g) ma ok. 583 kcal. Najwięcej kalorii dają masło i olej (razem ok. 58 kcal na porcję), potem pieczarki (ok. 28 kcal), mleko (25 kcal) i mąka (18 kcal). Na 100 g wychodzi ok. 77 kcal.
Dla porównania sos pieczarkowy ze śmietaną 18% ma 174 kcal w mniejszej porcji, ok. 156 g, czyli ok. 102 kcal w 100 g. Bez śmietany jest więc ok. 25 kcal mniej w 100 g, a sosu wychodzi więcej, bo bazą jest bulion z mlekiem. Białko daje ok. 18% energii – to dodatek, więc większość białka w obiedzie dostarczy mięso, ryba albo jajko.
Do czego podać sos pieczarkowy
- z 60 g kaszy gryczanej (waga sucha, ok. 205 kcal) – razem ok. 350 kcal, klasyczny obiad bez mięsa,
- z kopytkami, gotowanymi ziemniakami albo puree,
- z 80 g makaronu (waga sucha, ok. 300 kcal) – sos pieczarkowy do makaronu rozrzedź 30–45 g wody z gotowania,
- do mięsa: kotletów mielonych z piekarnika, piersi z kurczaka albo polędwiczek wieprzowych.
Więcej pomysłów na obiad z pieczarkami i kaszą znajdziesz w zestawieniu obiady wegetariańskie.
Meal prep: sos pieczarkowy na kilka obiadów
Ten sos warto robić od razu z całego opakowania pieczarek. W lodówce gęstnieje, ale po podgrzaniu z 15 g wody albo mleka wraca do dawnej konsystencji, a bez śmietany można go też spokojnie zamrozić.
Jak przygotować sos do pudełek
- Przestudź sos ok. 20 minut i przełóż do pojemników najpóźniej 2 godziny po ugotowaniu.
- Natkę trzymaj osobno i dodaj dopiero po odgrzaniu – w lodówce ciemnieje.
- Do pracy zapakuj sos razem z kaszą albo ziemniakami. Odgrzewaj 2–3 minuty w mikrofalówce pod przykryciem, w połowie przemieszaj i dolej 15 g wody.
Ile wytrzyma sos pieczarkowy bez śmietany
| Gdzie | Ile wytrzyma | Jak |
|---|---|---|
| Lodówka | do 3 dni | W zamkniętym pojemniku. Odgrzewaj raz, do gorącego, z 15 g wody albo mleka. |
| Zamrażarka | do 3 miesięcy | Płasko w woreczku albo w pojemniku. Rozmrażaj w lodówce, przy podgrzewaniu przemieszaj trzepaczką. |
| Bez chłodzenia | do 2 godzin | Potem przełóż sos do lodówki albo zjedz od razu. |
Tipy i triki szefa kuchni 👨🍳
- Plastry 3–4 mm – cieńsze się rozpadają, grubsze długo puszczają wodę. Pieczarek nie mocz, tylko przetrzyj albo szybko opłucz tuż przed krojeniem.
- Sól na końcu smażenia – posolone na początku pieczarki od razu puszczają sok i zaczynają się dusić, zamiast rumienić.
- Mąkę praż minutę – po oprószeniu mieszaj, aż mąka obłoży pieczarki i lekko się zrumieni. Krótko prażona daje sosowi posmak surowej mąki.
- Ciepły bulion, zimne mleko – bulion wlewaj w 3 turach i za każdym razem mieszaj do gładkości. Mleko może być prosto z lodówki, dodajesz je do sosu, który już zgęstniał.
- Gęstość ustawisz płynem – za gęsty sos rozrzedź 15 g bulionu albo wody, za rzadki gotuj 2–3 minuty dłużej bez przykrycia.
- Odrobina cytryny – 5 g soku z cytryny na koniec podkręca smak grzybów. Bez śmietany kwaśna nuta jest szczególnie potrzebna.
Zamienniki i warianty
- Klasyczna zasmażka w rondelku – cebulę zeszklij na oleju po pieczarkach, a w rondelku roztop 30 g masła, wsyp 20 g mąki i smaż, aż będzie złota. Rozprowadź ją ciepłym bulionem i wlej do pieczarek. Smak bardziej orzechowy, porcja ok. 164 kcal.
- Mąka w zimnym mleku, bez masła – cebulę zeszklij na oleju po pieczarkach, a mąkę rozmieszaj w zimnym mleku i wlej do gotującego się sosu. Sos jest mniej aromatyczny, za to ma ok. 110 kcal w porcji.
- Bez glutenu – zamiast 20 g mąki 10 g skrobi ziemniaczanej albo kukurydzianej rozmieszanej w zimnym mleku. Sos gęstnieje po minucie gotowania, porcja ok. 137 kcal.
- Z serkiem topionym, bez mąki – na koniec wmieszaj 100 g serka topionego, aż się rozpuści. Sos jest gęsty i serowy, porcja ok. 200 kcal i 10,3 g białka.
- Z parmezanem – do gotowego sosu wmieszaj 30 g tartego parmezanu, najlepiej do makaronu. Porcja ok. 175 kcal i 9,4 g białka; sól dodawaj dopiero po spróbowaniu.
- Z jogurtem naturalnym – zdejmij sos z ognia, zahartuj 100 g jogurtu kilkoma łyżkami gorącego sosu i wmieszaj. Smak lekko kwaskowy, porcja ok. 162 kcal. Po dodaniu jogurtu już nie gotuj.
- Wegański, na samym bulionie – 500 ml bulionu warzywnego zamiast bulionu i mleka, 30 g oleju zamiast oleju i masła. Sos jest ciemniejszy i bardziej grzybowy, porcja ok. 132 kcal.
- Sos grzybowy bez śmietany – namocz 10 g suszonych grzybów w 150 ml gorącej wody na 20 minut, posiekaj, dodaj do pieczarek, a przecedzoną wodę wlej zamiast części bulionu. Kalorie prawie bez zmian, ok. 153 kcal.
Najczęstsze pytania
Czym zagęścić sos pieczarkowy bez śmietany?
Najprościej 9 g mąki pszennej uprażoną z pieczarkami i masłem, jak w tym przepisie, albo mąką rozmieszaną w zimnym mleku. Bez glutenu sprawdzi się 9,5 g skrobi ziemniaczanej, a bez mąki – serek topiony albo starty parmezan wmieszany na koniec.
Czy sos pieczarkowy na mleku się nie zwarzy?
Nie, jeśli sos jest najpierw zagęszczony mąką. Skrobia chroni białka mleka przed ścięciem, dlatego mleko możesz wlać nawet prosto z lodówki. Po dodaniu mleka gotuj sos na małym ogniu, tylko lekko pyrkoczący.
Ile kalorii ma sos pieczarkowy bez śmietany?
W tym przepisie porcja ok. 190 g to 150 kcal, a 100 g sosu to ok. 77 kcal. Wersja ze śmietaną 18% ma ok. 102 kcal w 100 g, a z serkiem topionym zamiast mąki porcja ma ok. 200 kcal.
Czy sos pieczarkowy bez śmietany można zamrozić?
Można, do 3 miesięcy. Sos na mleku i mące po rozmrożeniu bywa trochę ziarnisty, ale wystarczy podgrzać go powoli i przemieszać trzepaczką, dolewając 15 g wody albo mleka.
Jak zrobić sos pieczarkowy bez śmietany i bez mleka?
Zastąp mleko bulionem warzywnym (razem ok. 500 ml), a masło olejem. Zagęść go mąką uprażoną z pieczarkami. Sos wychodzi ciemniejszy, o mocniejszym smaku grzybów, i jest wegański – porcja ma ok. 132 kcal.
Wartości odżywcze
| Waga | kcal | Białko | Tłuszcz | Węglowodany | |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 porcja | ok. 190 g | 150 | 6,7 g | 8,6 g | 12,1 g |
| Całość (4 porcje) | ok. 761 g | 600 | 26,8 g | 34,4 g | 48,2 g |
Waga surowych składników: 1170 g → po przygotowaniu ok. 761 g (ubytek wody przy obróbce ok. 35%). Białko daje 18% energii porcji.







