Ciasta świąteczne – piernik, makowiec, sernik i pierniczki z kcal
Ciasta świąteczne to przede wszystkim piernik, makowiec, sernik i pierniczki, a obok nich keks, kruche ciasteczka i domowe słodycze. Zebrałem tu 26 przepisów z Dogrzanych Kalorii na Boże Narodzenie – przy każdym są kalorie i białko kawałka z karty przepisu. Mają mniej cukru i masła niż klasyczne wersje, ale smak zostaje: miód i przyprawa korzenna w pierniku, mak w makowcu, masło w kruchym cieście i gorzka czekolada w polewie. Kawałek sernika wiedeńskiego ma 172 kcal zamiast ok. 276 w klasycznym, a piernika staropolskiego – 195 kcal zamiast ok. 249.
Niżej: kalendarz pieczenia przed Wigilią, lista ciast i słodyczy na święta, tabela kalorii w porównaniu z klasyką, kilka zasad na świąteczny stół i słodkie prezenty z kuchni. Ciasta na cały rok – serniki, ciasta czekoladowe i owocowe – są w zestawieniu ciasto fit.

Kalendarz pieczenia przed Wigilią
Część ciast świątecznych z czasem jest lepsza, część dobrze znosi zamrażarkę, a tylko kilka trzeba upiec na ostatnią chwilę. Jeśli rozłożysz pieczenie na kilka tygodni, na ostatnie dwa dni zostaną tylko makowiec i sernik.
| Kiedy | Co zrobić | Ile wytrzyma |
|---|---|---|
| 6–3 tygodnie przed Wigilią (od końca października, najlepiej do połowy listopada) | Zagnieść ciasto na piernik staropolski; zamrozić masę na marcepan | Ciasto dojrzewa w lodówce 2–6 tygodni; masa marcepanowa w zamrażarce do 6 tygodni |
| 4–2 tygodnie przed (koniec listopada – początek grudnia) | Upiec pierniczki; zagnieść i zamrozić ciasto na ciasteczka maślane | Pierniczki w puszce 4–6 tygodni; surowe ciasto w zamrażarce do 3 miesięcy |
| 10–17 grudnia | Upiec piernik staropolski, przełożyć powidłami i zostawić w chłodzie | Min. 3 dni, najlepiej tydzień – blaty miękną od powideł |
| 7–10 dni przed | Upiec ciasteczka maślane bez lukru; uformować marcepan i oblać czekoladą | Ciasteczka w puszce do 2 tygodni; marcepan w lodówce do 2 tygodni |
| 3–5 dni przed | Upiec keks i owinąć go w papier i folię | Po dobie kroi się równiej; w lodówce do 7 dni |
| 2–3 dni przed | Polukrować ciasteczka; upiec kokosanki; kupić świeży mak i drożdże | Kokosanki w puszce do 4 dni |
| 1–3 dni przed | Zrobić trufle | W lodówce do 5 dni |
| 1–2 dni przed | Upiec makowiec i sernik wiedeński; polać piernik staropolski czekoladą | Makowiec 3–4 dni w chłodnym miejscu; sernik w lodówce do 5 dni |
Co mrozić, a czego nie
- Mrozisz bez obaw: pierniczki bez lukru i piernik staropolski przełożony powidłami, bez polewy (do 3 miesięcy), keks i szybki piernik w plastrach (do 3 miesięcy), makowiec bez lukru i sernik wiedeński w kawałkach (do 2 miesięcy), kokosanki bez czekolady (do 2 miesięcy).
- Nie mrozisz: ptasiego mleczka i ciast z pianką na żelatynie – po rozmrożeniu puszczają wodę.
- Rozmrażanie: sernik i piernik staropolski w lodówce (przez noc albo dobę), makowiec 3–4 godziny w temperaturze pokojowej. Lukier i polewę dodawaj po rozmrożeniu.
Ciasta świąteczne – lista przepisów z kcal w kawałku
Przy każdym przepisie: kalorie i białko jednego kawałka z karty. Przy ciasteczkach i cukierkach w nawiasie jest liczba sztuk w porcji.
Pierniki i pierniczki
Piernik staropolski i szybki piernik z keksówki mają tyle samo kalorii w kawałku, ale różnią się planem: pierwszy robisz na raty od jesieni, drugi upieczesz dzień przed świętami.
- Piernik staropolski z powidłami – 195 kcal, 6 g białka; ciasto zagniatasz 3–6 tygodni przed Wigilią
- Piernik szybki z miodem i skyrem – 195 kcal, 10,7 g białka; ucierany, gotowy w niecałe 3 godziny
- Pierniczki świąteczne miodowe z lukrem – 173 kcal, 6,3 g białka (3 pierniczki); miękną w puszce 3–5 dni
Makowiec, keks i ciasta drożdżowe
- Makowiec zawijany na cieście drożdżowym – 194 kcal, 6 g białka (plaster ok. 3 cm); z przepisu wychodzą 2 makowce
- Keks świąteczny z bakaliami na skyrze – 266 kcal, 9,1 g białka (plaster); masła 90 g zamiast typowych 200 g
- Ciasto dyniowe z przyprawą korzenną – 196 kcal, 10,7 g białka (plaster); z pieczonej hokkaido
- Cynamonki drożdżowe z lukrem z serka – 265 kcal, 8,9 g białka (1 bułeczka)
Serniki na święta
Na wigilijny stół najczęściej trafia sernik wiedeński, ale każdy z tych serników można upiec dzień wcześniej, bo i tak potrzebuje nocy w lodówce. Wszystkie mają ponad 30% energii z białka.
- Sernik wiedeński z polewą czekoladową – 172 kcal, 13,2 g białka; bez spodu, pieczesz dzień przed podaniem
- Sernik dyniowy z hokkaido – 166 kcal, 12,8 g białka
- Sernik baskijski z twarogu – 173 kcal, 15,7 g białka
- Sernik z serka wiejskiego z borówkami – 148 kcal, 14,5 g białka
Ciasteczka na święta
- Ciasteczka świąteczne maślane do wycinania – 205 kcal, 6,5 g białka (3 ciasteczka); z dziurką na wstążkę zawisną na choince
- Kokosanki z białek z czekoladowym spodem – 204 kcal, 10,9 g białka (3 kokosanki); na białka, które zostały po makowcu
- Herbatniki maślane – 157 kcal, 5,2 g białka (4 herbatniki)
Słodycze na święta
Słodycze na święta robisz bez pieczenia albo w garnku, więc możesz się nimi zająć, kiedy piekarnik jest zajęty ciastami.
- Trufle czekoladowe na prezent – 130 kcal, 7,1 g białka (2 trufle)
- Marcepan w gorzkiej czekoladzie – 160 kcal, 5,6 g białka (batonik i kulka); masa nadaje się też do figurek
- Michałki domowe – 176 kcal, 9,2 g białka (2 cukierki)
- Ptasie mleczko domowe – 191 kcal, 11,3 g białka (3 kostki)
- Bajaderki z okruchów ciasta – 157 kcal, 9 g białka (2 kulki); sposób na resztki ciast po świętach
- Kajmak domowy z mleka – 124 kcal, 4,4 g białka; do przekładania wafli i ciast
Inne ciasta na Boże Narodzenie
Na drugi dzień świąt, dla gości, którzy nie przepadają za makiem i piernikiem.
- Szarlotka z twarogiem w cieście i kruszonką – 176 kcal, 9,7 g białka
- Ciasto marchewkowe z orzechami – 169 kcal, 11,5 g białka
- Tort Sachera – 292 kcal, 9,3 g białka
- Karpatka z kremem budyniowym – 240 kcal, 8,3 g białka
- Blok czekoladowy z bakaliami – 211 kcal, 10,8 g białka (plaster); bez pieczenia
- Murzynek z jednego garnka – 174 kcal, 9,2 g białka
Ciasta na Wigilię
Na wigilijnym stole najczęściej stoją makowiec, piernik, sernik i pierniczki, a w wielu domach także keks i kutia. Jeśli chcesz piec mniej, wybierz trzy: piernik staropolski (gotowy wcześniej), makowiec i sernik (oba dzień przed).
Ile kalorii mają ciasta świąteczne – nasza wersja i klasyka
Wartości klasyczne to moje szacunki z proporcji typowych przepisów, policzone we wpisach z przepisami dla kawałka tej samej wagi. Nasze wersje pochodzą z kart przepisów.
| Ciasto | Porcja | Nasza wersja | Klasyczna (ok.) | Białko: nasza / klasyczna |
|---|---|---|---|---|
| Piernik staropolski | kawałek | 195 kcal | 249 kcal | 6 g / 3 g |
| Piernik szybki | kawałek | 195 kcal | 277 kcal | 10,7 g / 4,4 g |
| Pierniczki z lukrem | 3 sztuki | 173 kcal | 206 kcal (bez lukru) | 6,3 g / 3,9 g |
| Makowiec zawijany | plaster | 194 kcal | 231 kcal | 6 g / 5,3 g |
| Sernik wiedeński | kawałek | 172 kcal | 276 kcal | 13,2 g / 11,2 g |
| Keks z bakaliami | plaster | 266 kcal | 344 kcal | 9,1 g / 5,8 g |
| Ciasto dyniowe | plaster | 196 kcal | 345 kcal | 10,7 g / 4,7 g |
| Ciasteczka maślane z lukrem | 3 sztuki | 205 kcal | 226 kcal | 6,5 g / 3,3 g |
| Kokosanki | 3 sztuki | 204 kcal | 280 kcal | 10,9 g / 3,8 g |
| Trufle czekoladowe | 2 sztuki | 130 kcal | 180–205 kcal | 7,1 g / 1,5 g |
| Marcepan w czekoladzie | batonik i kulka | 160 kcal | 178 kcal | 5,6 g / 3,8 g |
| Ptasie mleczko | 3 kostki | 191 kcal | 227 kcal | 11,3 g / 7,9 g |
| Bajaderki | 2 kulki | 157 kcal | 248 kcal | 9 g / 3,2 g |
| Kajmak | ok. 41 g | 124 kcal | 122 kcal | 4,4 g / 2,2 g |
Największą różnicę widać tam, gdzie klasyka opiera się na maśle i kremówce: w cieście dyniowym, serniku wiedeńskim i bajaderkach. Najmniejszą – w marcepanie i kajmaku: migdały, mleko i czekolada zostają, więc kalorii jest podobnie, a zmienia się głównie ilość cukru (w marcepanie o połowę mniej, w kajmaku ok. 20,5 g cukrów zamiast ok. 23 g, przy dwa razy większej ilości białka).
Jak nie przesadzić w święta, nie odmawiając sobie ciasta
Święta to kilka dni, a masa ciała zależy od bilansu tygodni, nie jednego wieczoru. Nie trzeba odmawiać sobie makowca – wystarczy kilka prostych zasad:
- Krój cieńsze kawałki – piernik staropolski ma intensywny smak, więc kawałek 6,5 × 2,5 cm (195 kcal) w zupełności wystarcza do kawy.
- Nakładaj na talerzyk – dwa różne ciasta na talerzyku łatwo policzyć, a kawałka zjedzonego prosto z paterki zwykle nikt nie liczy.
- Piecz mniej rodzajów – 3–4 ciasta zamiast 6 to mniej pracy i mniej resztek do jedzenia po świętach.
- Dobierz ciasto z białkiem – obok piernika postaw sernik: kawałek sernika wiedeńskiego ma 13,2 g białka.
- Resztki od razu do zamrażarki – kawałki sernika, makowca i piernika zamrożone 26 grudnia będą deserem na styczeń.
- Nie pomijaj posiłków przed Wigilią – zwykłe śniadanie i obiad w Wigilię to lepszy pomysł niż czekanie z jedzeniem do kolacji.
Słodkie prezenty z kuchni – trufle, pierniczki, marcepan
Domowe słodycze dobrze się pakuje i można je zrobić z wyprzedzeniem. Przy każdym prezencie napisz na karteczce, jak go przechowywać – słodycze na skyrze i twarogu muszą stać w lodówce.
- Trufle czekoladowe – zrób je 1–3 dni przed wręczeniem, ułóż w papilotkach w pudełku. W lodówce do 5 dni, bez lodówki najwyżej 2 godziny.
- Pierniczki – w puszce lub celofanowej torebce ze wstążką. Lukier musi być całkiem suchy, inaczej pierniczki się skleją. W szczelnej puszce 4–6 tygodni.
- Marcepan – batoniki zawinięte w papier do pieczenia. W lodówce do 2 tygodni; wyjęty ok. 20 minut przed jedzeniem jest miękki i pachnie migdałami.
- Michałki – każdy cukierek w kwadracie papieru albo w papilotce. Z jednej porcji masy wychodzą 24 sztuki; w lodówce do 2 tygodni.
- Kajmak – w wyparzonym słoiku z etykietą. W lodówce do 10 dni.
- Kokosanki – w puszce, do 4 dni w chłodnym miejscu; to dobry prezent z białek, które zostały po pieczeniu.
Najczęstsze pytania
Jakie ciasta piec na Boże Narodzenie?
Klasyczny zestaw to piernik staropolski, makowiec, sernik wiedeński i pierniczki. Jeśli lubisz bakalie, dołóż keks, a jeśli masz gości, którzy nie jedzą maku – szarlotkę albo ciasto marchewkowe.
Ile wcześniej upiec ciasta świąteczne?
Ciasto na piernik staropolski zagniatasz 3–6 tygodni przed Wigilią, pierniczki pieczesz 2–4 tygodnie wcześniej, keks 3–5 dni, a makowiec i sernik 1–2 dni przed podaniem. Ciasta drożdżowe najlepiej smakują w dniu pieczenia i dzień później.
Czy można zamrozić ciasta świąteczne?
Tak, większość. Pierniczki bez lukru, piernik staropolski bez polewy, keks i szybki piernik wytrzymają w zamrażarce do 3 miesięcy, a makowiec bez lukru i sernik wiedeński – do 2 miesięcy. Nie mroź ptasiego mleczka ani ciast z pianką na żelatynie.
Które ciasto świąteczne ma najmniej kalorii?
Z ciast w kawałkach – sernik wiedeński (172 kcal), potem makowiec (194 kcal) i oba pierniki (po 195 kcal). Ze słodyczy najmniej mają kajmak (124 kcal w 41 g) i trufle (130 kcal w 2 sztukach).
Ile kalorii ma kawałek makowca i piernika?
Plaster naszego makowca zawijanego ma 194 kcal i 6 g białka, a klasycznego – ok. 231 kcal. Kawałek piernika staropolskiego ma 195 kcal i 6 g białka, klasycznego – ok. 249 kcal. Szybki piernik też ma 195 kcal, ale 10,7 g białka.
Jakie słodycze na święta zrobić na prezent?
Najlepiej znoszą przechowywanie pierniczki (4–6 tygodni w puszce), marcepan i michałki (po 2 tygodnie w lodówce). Trufle ze skyrem zrób na samym końcu, bo w lodówce wytrzymują tylko 5 dni.







