Keks świąteczny z bakaliami na skyrze, z mniejszą ilością masła
- kcal
- 266
- białko
- 9,1 g
- tłuszcze
- 10,8 g
- węglowodany
- 33,1 g
- czas
- 240 min
Wartości na 1 porcję.
Keks świąteczny pełen bakalii – wilgotny, na skyrze i jajkach
Ten keks ma to, czego oczekuję od świątecznego ciasta z keksówki: dużo bakalii w każdym plastrze, zapach pomarańczy i wanilii, zwarty, ale wilgotny miąższ. Zmieniłem proporcje bazy – masła jest 90 g zamiast typowych 200 g, część tłuszczu i płynu zastępuje gęsty skyr, a dodanego cukru jest ok. 2/3 mniej. Rodzynki, morele i żurawinę namaczam w gorącej herbacie, więc same dosładzają ciasto i nie wysychają w piekarniku. Plaster ma 266 kcal i 9,1 g białka.
To ciasto do kawy na święta, które warto upiec kilka dni wcześniej – po dobie leżakowania kroi się równiej i smakuje pełniej. Na świąteczną paterę dobrze pasują do niego pierniczki i makowiec z mniejszą ilością cukru.


Keks świąteczny z bakaliami na skyrze, z mniejszą ilością masła
Keks z bakaliami namoczonymi w herbacie, na skyrze, jajkach i mniejszej ilości masła, z pomarańczą i wanilią.
- kcal
- 266
- białko
- 9,1 g
- tłuszcze
- 10,8 g
- węglowodany
- 33,1 g
Na 1 porcję.
Razem dla 12 porcji: 3192 kcal · 109 g białka · 130 g tłuszczu · 397 g węglowodanów
Czego użyłem
Składniki
Bakalie
Ciasto
Na wierzch
Instrukcje
-
1
Bakalie – morele pokrój w kostkę ok. 1 cm, migdały posiekaj grubo. Rodzynki, morele i żurawinę zalej gorącą herbatą (albo herbatą z rumem) i odstaw na 30 minut, mieszając raz. Odcedź resztę płynu, osusz owoce ręcznikiem papierowym, dodaj migdały i wymieszaj z 9 g mąki z przepisu.
-
2
Przygotowanie – rozgrzej piekarnik do 170°C (góra-dół). Keksówkę 25×11 cm wyłóż papierem do pieczenia. Masło roztop i odstaw do przestudzenia. Oddziel białka od żółtek.
-
3
Masa żółtkowa – odłóż 25 g cukru do piany. Żółtka zmiksuj z resztą cukru i erytrytolem na jasną masę, ok. 2 minuty. Dodaj skyr, przestudzone masło, wanilię i skórkę pomarańczową i zmiksuj krótko na gładko.
-
4
Sypkie – mąkę przesiej z odżywką, proszkiem do pieczenia i solą. Wsyp do masy żółtkowej i wymieszaj szpatułką tylko do połączenia. Ciasto będzie gęste.
-
5
Piana – białka ubij na sztywno, pod koniec dodając po łyżce odłożony cukier. Wmieszaj pianę do ciasta w 3 partiach, delikatnie, od dołu. Na końcu dodaj bakalie i rozprowadź je równo w cieście.
-
6
Pieczenie – przełóż ciasto do formy i wyrównaj. Piecz 55–65 minut. Po ok. 35 minutach, jeśli wierzch jest już złoty, przykryj go luźno folią aluminiową. Keks jest gotowy, gdy patyczek wbity w środek wychodzi suchy, a wierzch sprężynuje pod palcem.
-
7
Studzenie – zostaw keks w formie na 10 minut, wyjmij razem z papierem i studź na kratce co najmniej 2 godziny. Najlepiej kroić go następnego dnia. Przed podaniem oprósz cukrem pudrem.
Notatki
Bakalie liczone w wadze suchej, herbata ma 0 kcal, więc odcedzony płyn nie zmienia wartości; rum w wariancie z rumem nie jest wliczony. Erytrytol liczony jako 0 kcal. Plaster to 1/12 keksówki; wartości są szacunkowe i zależą od rodzaju bakalii. Ciasto zawiera gluten, jajka, mleko i migdały.
Wartości odżywcze
| 1 porcja | Razem (12 porcji) | |
| Kalorie | 266 kcal | 3192 kcal |
| Białko | 9,1 g | 109 g |
| Tłuszcze | 10,8 g | 130 g |
| Węglowodany | 33,1 g | 397 g |
| Błonnik | 2,1 g | 25,2 g |
| Cukry | 17,5 g | 210 g |
Dlaczego warto zrobić keks według tego przepisu?
- Bakalie namoczone w herbacie – pęcznieją, robią się miękkie i soczyste, a w cieście nie zabierają wilgoci z miąższu. Herbata daje też lekko wytrawny posmak, który równoważy słodycz owoców.
- Połowa masła, smak zostaje – 90 g roztopionego masła wystarcza, żeby keks pachniał masłem. Resztę wilgoci daje skyr, który działa w cieście podobnie do kwaśnej śmietany.
- Piana z białek zamiast długiego ucierania – białka ubite osobno i wmieszane na końcu dają ciastu lekkość, więc nie trzeba ucierać masła z cukrem przez kilka minut.
- Ok. 2/3 mniej dodanego cukru – 70 g cukru i 40 g erytrytolu na całą keksówkę plus 9 g cukru pudru na wierzch. To ok. 6,7 g dodanego cukru w plastrze, resztę słodyczy dają owoce.
- Ciasto do pieczenia z wyprzedzeniem – owinięty w papier keks spokojnie czeka kilka dni, a pokrojony w plastry dobrze znosi zamrażarkę.
Ile kalorii i białka ma plaster keksu
Plaster (1/12 keksówki, ok. 90 g po upieczeniu) to 266 kcal i 9,1 g białka, 10,8 g tłuszczu i 33,1 g węglowodanów, w tym 17,5 g cukrów – głównie z suszonych owoców. Białko daje ok. 14% energii, czyli ok. 3,4 g na każde 100 kcal. To wciąż klasyczne ciasto z bakaliami: białko pochodzi z jajek, skyru, migdałów i małej porcji odżywki, ale bazą pozostają mąka i owoce.
Dla porównania policzyłem popularny klasyczny keks na 200 g masła, z cukrem pudrem, kandyzowaną skórką i lukrem. Plaster tej samej wagi ma według moich szacunków ok. 344 kcal, ok. 5,8 g białka i ok. 19 g dodanego cukru. Tutaj jest ok. 80 kcal mniej, ok. 3 g białka więcej i ok. 2/3 mniej dodanego cukru. Liczby są przybliżone, bo zależą od rodzaju bakalii.
Kiedy upiec keks przed Wigilią
- do 2 tygodni przed Wigilią – upiecz, ostudź, pokrój w plastry i zamroź; rozmrażaj w lodówce przez noc,
- 3–5 dni przed Wigilią – upiecz i owiń w papier do pieczenia, a potem w folię; pierwsze 2 dni trzymaj w chłodnym miejscu, potem w lodówce,
- najpóźniej dzień przed podaniem – świeży keks kruszy się przy krojeniu, a po kilkunastu godzinach leżakowania tnie się na równe plastry; w tym czasie możesz zająć się ciastem na piernik staropolski albo kolejnymi wypiekami,
- cukier puder – sypnij dopiero przed podaniem, bo na zawiniętym cieście wsiąka i znika.
Meal prep: keks w plastrach na cały grudzień
Keks to jedno z niewielu ciast, które po dobie smakują lepiej niż prosto z piekarnika. Z jednej keksówki wychodzi 12 plastrów – część zostawiasz na stół, część zamrażasz na kolejne tygodnie.
Jak podzielić keks na porcje
- Ostudź keks całkowicie na kratce, najlepiej przez noc pod ściereczką – pokrojony na ciepło traci wilgoć.
- Pokrój ostrym nożem z ząbkami na 12 plastrów grubości ok. 2 cm.
- Plastry do zamrożenia przełóż papierem do pieczenia i włóż do woreczka strunowego z wyciśniętym powietrzem.
- Do pracy albo w drogę bierz plaster zawinięty w papier śniadaniowy – przez kilka godzin keks nie wymaga chłodzenia.
Ile wytrzyma keks z bakaliami
| Gdzie | Ile wytrzyma | Jak |
|---|---|---|
| Temperatura pokojowa | do 3 dni | Owinięty w papier i folię, w chłodnym miejscu, z dala od kaloryfera. |
| Lodówka | do 7 dni | W papierze i folii albo w pojemniku; przed podaniem 30 minut w temperaturze pokojowej. |
| Zamrażarka | do 3 miesięcy | W plastrach przełożonych papierem; rozmrażanie w lodówce przez noc albo ok. 1 godzinę na blacie. |
Tipy i triki szefa kuchni 👨🍳
- Obtocz bakalie w mące – osuszone owoce wymieszaj z 9 g mąki z przepisu. Cienka warstwa mąki sprawia, że nie opadają na dno formy.
- Odlej herbatę, która nie wsiąkła – po 30 minutach namaczania odcedź owoce i osusz je ręcznikiem. Mokre bakalie robią wokół siebie zakalec.
- Skyr i jajka w temperaturze pokojowej – zimny nabiał ścina roztopione masło w drobne grudki i ciasto robi się nierówne.
- Folia po 35 minutach – keks piecze się prawie godzinę, a wierzch z bakaliami szybko ciemnieje. Jeśli jest już złoty, przykryj go luźno folią aluminiową.
- Patyczek w środek, nie przy brzegu – kleista bakalia na patyczku to nie surowe ciasto, ale mokra smuga oznacza jeszcze 5–10 minut pieczenia.
Zamienniki i warianty
- Bez odżywki – zamiast 30 g odżywki daj 30 g mąki więcej (razem 250 g). Plaster ma wtedy ok. 265 kcal i ok. 7,4 g białka.
- Z rumem – namaczaj bakalie w 60 g herbaty i 30 g rumu. Alkohol częściowo odparowuje w piekarniku, ale nie cały, więc dla dzieci zostań przy samej herbacie.
- Inne bakalie – w tej samej wadze (260 g razem z orzechami) sprawdzą się figi, daktyle, suszone wiśnie, orzechy włoskie albo kandyzowana skórka pomarańczowa. Daktyle i kandyzowana skórka podnoszą cukry w plastrze o ok. 1–2 g.
- Sam cukier zamiast erytrytolu – 110 g cukru zamiast 70 g cukru i 40 g erytrytolu: plaster ma ok. 279 kcal.
- Mąka orkiszowa – jasna mąka orkiszowa typ 630 zamiast pszennej, w tej samej ilości. Mąka pełnoziarnista daje ciężkie, zbite ciasto, więc może stanowić najwyżej 1/3 całej mąki.
Najczęstsze pytania
Dlaczego bakalie opadają na dno keksu?
Najczęściej dlatego, że są mokre albo ciasto jest zbyt rzadkie. Osusz namoczone owoce, obtocz je w 9 g mąki i wmieszaj na samym końcu, po pianie z białek. Ciasto ma być gęste i ciężko spływać z łyżki.
Ile wcześniej upiec keks na święta?
Ten keks na skyrze – 3–5 dni przed podaniem, owinięty w papier i folię, najpierw w chłodnym miejscu, potem w lodówce. Na dłużej najlepiej zamrozić go w plastrach: do 3 miesięcy bez straty smaku.
Jak długo piec keks w keksówce?
W keksówce 25×11 cm ok. 55–65 minut w 170°C (góra-dół). Keks jest gotowy, gdy wierzch sprężynuje pod palcem, a patyczek wbity w środek wychodzi suchy, najwyżej z kawałkiem bakalii.
Czym namoczyć bakalie do keksu?
Gorącą mocną herbatą, sokiem pomarańczowym albo herbatą z dodatkiem rumu lub brandy. Wystarczy 30 minut. Na 200 g suszonych owoców potrzeba ok. 80 ml płynu – prawie cały ma wsiąknąć.
Wartości odżywcze
| Waga | kcal | Białko | Tłuszcz | Węglowodany | |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 porcja = 1 plaster | ok. 89 g | 266 | 9,1 g | 10,8 g | 33,1 g |
| Całość (12 plastrów) | ok. 1073 g | 3197 | 108,7 g | 129,5 g | 397,6 g |
Waga surowych składników: 1192 g → po przygotowaniu ok. 1073 g (ubytek wody przy obróbce ok. 10%). Białko daje 14% energii porcji.







