Falafel z piekarnika w misce z sosem jogurtowo-tahini – 4 porcje
- kcal
- 672
- białko
- 37,7 g
- tłuszcze
- 18,5 g
- węglowodany
- 78,5 g
Wartości na 1 porcję.
Falafel z piekarnika – chrupiący z wierzchu, zielony w środku
Falafel to kulki z surowej, namoczonej ciecierzycy zmielonej z cebulą, czosnkiem, natką i kuminem. W barach z kuchnią bliskowschodnią smaży się je w głębokim oleju, a ja piekę je w piekarniku – na całą blachę wystarcza 20 g oleju. Podaję w misce z sałatką, 15 g hummusu, pitą i gęstym sosem jogurtowo-tahini na skyrze. Porcja to 38 g białka i 672 kcal – razem z pitą.
Falafel pochodzi z Bliskiego Wschodu. W Egipcie (gdzie nazywa się ta’amija) robi się go zwykle z bobu, w Libanie, Syrii i Izraelu – z ciecierzycy. Od hummusu różni się tym, że ciecierzyca jest surowa, a nie gotowana – dlatego potrzebny jest dzień moczenia. To danie wegetariańskie, bez mięsa i bez ryb, dobre na obiad i do pudełka.


Falafel z piekarnika w misce z sosem jogurtowo-tahini – 4 porcje
Falafel z namoczonej ciecierzycy z natką, kolendrą i kuminem, pieczony w piekarniku, w misce z sosem tahini na skyrze, sałatką, hummusem i pitą.
- kcal
- 672
- białko
- 37,7 g
- tłuszcze
- 18,5 g
- węglowodany
- 78,5 g
Na 1 porcję.
Razem dla 4 porcji: 2688 kcal · 151 g białka · 74 g tłuszczu · 314 g węglowodanów
Czego użyłem
Składniki
Falafel (24 sztuki)
Sos jogurtowo-tahini
Do podania
Instrukcje
-
1
Moczenie – dzień wcześniej zalej ciecierzycę ok. 1 litrem zimnej wody i odstaw na ok. 12 godzin (minimum 8). Ziarna podwoją objętość. Odcedź, wypłucz i rozłóż na kilka minut na czystym ręczniku, żeby obeschły.
-
2
Masa – do malaksera włóż ciecierzycę, pokrojoną cebulę, czosnek, sól, kumin, mieloną kolendrę i pieprz. Miel pulsacyjnie 2–3 minuty, zgarniając masę ze ścianek, aż będzie drobna jak mokry piasek i zacznie się kleić. Dodaj natkę i kolendrę, zmiksuj jeszcze kilka sekund. Bez malaksera zmiel wszystko razem z ziołami w maszynce do mięsa na najdrobniejszym sitku, w razie potrzeby dwa razy.
-
3
Odpoczynek – wmieszaj sodę, przykryj miskę i wstaw do lodówki na 30 minut. Nagrzej piekarnik do 200°C (góra–dół). W tym czasie zrób sos i pokrój warzywa.
-
4
Sos – skyr wymieszaj z tahini, sokiem z cytryny, przeciśniętym czosnkiem, solą i szczyptą kuminu. Jeśli jest za gęsty, rozrzedź 30–45 g wody.
-
5
Formowanie – papier na blasze posmaruj połową oleju. Z masy uformuj 24 kulki po ok. 30 g (łyżką do lodów albo dwiema łyżkami), lekko je spłaszcz do grubości ok. 2 cm i ułóż na blasze. Wierzch posmaruj resztą oleju.
-
6
Pieczenie – piecz 15 minut, delikatnie obróć łopatką i piecz jeszcze ok. 10 minut, aż falafele będą złote z obu stron i chrupiące z wierzchu. W środku mają być zielone i wilgotne, ale nie surowe.
-
7
Podanie – do misek włóż sałatę, pomidory, ogórek i cebulę, obok 6 falafeli, 30 g hummusu i sos. Pitę podgrzej chwilę na suchej patelni lub w tosterze i pokrój na ćwiartki.
Notatki
Ciecierzyca musi być sucha i namoczona, nie gotowana – inaczej falafel się rozpadnie. Ciecierzycę liczyłem na sucho, a ubytek uwzględnia wodę wchłoniętą przy moczeniu i odparowaną przy pieczeniu. Alergeny: sezam (tahini, hummus), gluten (pita), mleko (skyr).
Wartości odżywcze
| 1 porcja | Razem (4 porcji) | |
| Kalorie | 672 kcal | 2688 kcal |
| Białko | 37,7 g | 151 g |
| Tłuszcze | 18,5 g | 74 g |
| Węglowodany | 78,5 g | 314 g |
| Błonnik | 16,9 g | 67,6 g |
Dlaczego warto zrobić falafel według tego przepisu?
- Pieczony, nie smażony – 6 falafeli z piekarnika ma ok. 295 kcal i 8 g tłuszczu. Tyle samo smażonych w głębokim oleju to ok. 455 kcal i ok. 23 g tłuszczu.
- Białko w wersji bez mięsa – 37 g w porcji: ok. 15 g z ciecierzycy i hummusu, 12 g ze skyru w sosie, a reszta z pity i tahini.
- Prawdziwa tekstura falafela – surowa ciecierzyca zmielona na grubą kaszkę daje kulki chrupiące z zewnątrz i puszyste, zielone w środku. Z gotowanej wychodzi papka.
- Na zapas – z jednej partii wychodzą 24 kulki. Upieczone wytrzymają 4 dni w lodówce, surowe można zamrozić i piec prosto z zamrażarki.
- Ok. 17 g błonnika w misce – ponad 2/3 z ok. 25 g zalecanych na cały dzień.
Ile białka ma falafel w misce i czy to pełny obiad
Jedna miska (ok. 520 g: 6 falafeli, sałatka, hummus, sos i pita) to 38 g białka przy 672 kcal. Białko daje ok. 23% energii porcji, czyli ok. 5,6 g na każde 100 kcal. Tłuszczu jest 18,5 g, węglowodanów 78,5 g – głównie z ciecierzycy i pity. Jak na danie bez mięsa to dużo, choć mniej niż w obiadach z mięsem.
Porównanie z wersją smażoną policzyłem na podstawie wartości podanych przy popularnym przepisie na smażony falafel (291 kcal i 15 g tłuszczu na 100 g smażonego falafela). Ta sama ilość falafeli (ok. 155 g) to ok. 455 kcal i 23 g tłuszczu. U nas: ok. 295 kcal i 8 g tłuszczu. To szacunek – ile oleju wchłonie falafel, zależy od temperatury smażenia.
- ok. 8 mg żelaza w porcji (ponad połowa referencyjnej wartości spożycia) – żelazo pomaga w zmniejszeniu uczucia zmęczenia i znużenia; z roślin wchłania się gorzej niż z mięsa, a sok z cytryny i pomidory w misce trochę to wchłanianie poprawiają,
- foliany – sama ciecierzyca daje w porcji ponad 200 µg, nawet licząc straty przy pieczeniu, a foliany pomagają w zmniejszeniu uczucia zmęczenia i znużenia,
- ok. 170 g warzyw (pomidory, ogórek, sałata, cebula, natka) – ponad 2 z 5 porcji zalecanych dziennie.
Białko przyczynia się do utrzymania masy mięśniowej. Ten sam sos jogurtowo-tahini podaję do kofty z wołowiny, a ciecierzycę w innej odsłonie znajdziesz w przepisie na curry z ciecierzycą i kurczakiem. Pozostałe dania z serii są w zestawieniu dania azjatyckie i inne kuchnie świata z kcal i białkiem.
Meal prep: falafel na 4 dni i zapas w zamrażarce
Falafel dobrze znosi lodówkę, bo po upieczeniu jest suchy w środku i nie rozmięka tak jak smażony. Moczenie zaczynam w sobotę wieczorem, w niedzielę piekę całą blachę i robię sos. Sałatkę kroję na 2 dni naraz, nie na 4 – ogórek i pomidory po dwóch dobach puszczają wodę.
Jak podzielić falafel i sos do pudełek
- Upieczone falafele ostudź na kratce (nie na blasze – tam zaparują od spodu) i rozłóż po 6 sztuk do pojemników.
- Sos jogurtowo-tahini i hummus przełóż do małych słoiczków albo przegródek. Skyr wytrzyma w lodówce 3 dni, na czwarty dzień zrób świeży sos – to 3 minuty.
- Pitę trzymaj osobno w woreczku. Falafel w pracy podgrzej w mikrofali 1 minutę (800 W) bez przykrycia albo zjedz w temperaturze pokojowej – na zimno też jest dobry.
- Jeśli chcesz mieć zapas, część surowych kulek zamroź na tacy, a potem przesyp do woreczka.
Ile wytrzyma falafel
| Gdzie | Ile wytrzyma | Jak |
|---|---|---|
| Lodówka – falafel | do 4 dni | Upieczony i ostudzony, w szczelnym pudełku. Odgrzewaj w piekarniku lub air fryerze (180°C, 5 minut), żeby wrócił chrupki. |
| Lodówka – sos i sałatka | sos 3 dni, sałatka 2 dni | Sos w zakręconym słoiczku. Pokrojone warzywa bez soli i bez sosu. |
| Zamrażarka | do 3 miesięcy | Najlepiej surowe kulki: piecz prosto z zamrażarki, dodając ok. 5 minut. Upieczone też można mrozić, są wtedy trochę bardziej suche. |
| Na wynos | kilka godzin z wkładem chłodzącym | Sos ze skyrem bez chłodzenia najwyżej 2 godziny. Sam falafel z pitą zniesie dłużej. |
Tipy i triki szefa kuchni 👨🍳
- Tylko sucha ciecierzyca – ta z puszki jest ugotowana i nasiąknięta wodą, więc masa się klei jak hummus, a kulki rozpadają się w piekarniku.
- Osusz ją przed mieleniem – odcedzoną ciecierzycę rozłóż na kilka minut na ręczniku. Nadmiar wody to najczęstszy powód, dla którego falafel się rozpada.
- Mielenie na kaszkę, nie na pastę – w malakserze używaj pulsowania i zgarniaj masę ze ścianek. Gotowa masa wygląda jak mokry piasek i zlepia się po ściśnięciu w dłoni.
- Soda na końcu – dodana tuż przed odpoczynkiem masy sprawia, że środek jest lżejszy. Nie przesadzaj z ilością, bo falafel nabierze mydlanego posmaku.
- Olej na blachę i na wierzch – półtorej łyżki wystarczy, ale musi być z obu stron. Bez oleju falafel z piekarnika wychodzi blady i suchy.
Zamienniki i warianty
- Air fryer zamiast piekarnika – 190°C, 12–14 minut, w jednej warstwie, obracając w połowie. Kulki posmaruj olejem tak samo jak na blachę. Kalorie bez zmian.
- Więcej białka – 100 g skyru więcej w sosie (porcja +16 kcal, +3 g białka) albo pita zamieniona na 100 g serka wiejskiego w misce (porcja ok. 585 kcal, ok. 42 g białka). Białko roślinne: 40 g mąki z soczewicy wmieszanej w masę doda ok. 2,5 g białka na porcję i pomoże masie się skleić.
- Kuskus zamiast pity – 50 g suchego kuskusu na porcję, zalanego wrzątkiem: ok. +30 kcal na porcję, białka podobnie.
- Bez tahini – pastę sezamową znajdziesz na półce z kuchniami świata albo ze zdrową żywnością. Jeśli jej nie masz, zrób sos z samego skyru z czosnkiem, cytryną i kuminem – porcja ma wtedy ok. 45 kcal mniej. Bez sezamu sos jest też bezpieczny dla alergików.
- Łagodniej i ostrzej – w podstawowej wersji falafel nie jest ostry, więc dzieci go jedzą. Jeśli wolisz ostrzej, dodaj do masy 1 g pieprzu cayenne albo świeże chili, a do sosu odrobinę harissy.
Najczęstsze pytania
Czy falafel można zrobić z ciecierzycy z puszki?
Można, ale to nie będzie klasyczny falafel. Ugotowana ciecierzyca daje miękką, klejącą masę, do której trzeba dodać mąkę lub bułkę tartą, a kulki w środku przypominają raczej kotlet z hummusu. Do falafela potrzebna jest sucha ciecierzyca namoczona przez noc – nie gotuje się jej przed mieleniem.
Dlaczego falafel się rozpada?
Najczęściej przez zbyt mokrą ciecierzycę, za grube zmielenie albo ciecierzycę z puszki. Osusz ziarna po moczeniu, zmiel tak, żeby masa kleiła się po ściśnięciu, i daj jej odpocząć 30 minut w lodówce. Jeśli nadal się kruszy, wmieszaj 9 g mąki.
Ile kalorii ma falafel?
Jeden falafel z tego przepisu (ok. 26 g po upieczeniu) ma ok. 49 kcal i 2,3 g białka. Smażony w głębokim oleju ma ok. 75 kcal przy tej samej wadze. Cała miska z sosem, sałatką, hummusem i pitą to 672 kcal i 38 g białka.
Czy falafel jest wegetariański i wegański?
Sam falafel jest wegański: to ciecierzyca, cebula, czosnek, zioła i przyprawy. Wegetariański jest w tej wersji cały obiad – sos na skyrze zawiera nabiał. Wersja wegańska: sos z tahini, cytryny i wody – białka jest wtedy ok. 25 g.
Wartości odżywcze
| Waga | kcal | Białko | Tłuszcz | Węglowodany | |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 porcja | ok. 521 g | 672 | 37,7 g | 18,5 g | 78,5 g |
| Całość (4 porcje) | ok. 2082 g | 2688 | 153,6 g | 74,0 g | 314,0 g |
Waga surowych składników: 1911 g → po przygotowaniu ok. 2082 g (ryż, kasza albo makaron wchłaniają wodę: ok. +9%). Białko daje 23% energii porcji.







