Tempeh – co to jest i jak go przyrządzić, bowl w marynacie klonowej
- kcal
- 715
- białko
- 44,2 g
- tłuszcze
- 28,5 g
- węglowodany
- 71,8 g
- czas
- 70 min
Wartości na 1 porcję.
Tempeh – fermentowana soja, która smakuje orzechowo, a nie jak tofu
Tempeh to kostka z całych ziaren soi, które przerasta biała grzybnia szlachetnej pleśni. Fermentacja skleja ziarna w zwarty blok, więc tempeh kroi się w plastry jak twardy ser, a w smaku jest orzechowy, lekko grzybowy i trochę gorzkawy. Najważniejszy trik: zanim trafi do marynaty, paruję go 10 minut. Goryczka łagodnieje, a tempeh chłonie sos sojowo-klonowy jak gąbka. Po usmażeniu redukuję glazurę na patelni, a plastry układam w misce z ryżem brązowym, edamame, ogórkiem i marchewką. Miska ma 44 g białka i 715 kcal.
To danie w pełni roślinne – bez jajek, nabiału i miodu. Jeśli dopiero zaczynasz przygodę z soją, zajrzyj też do przepisu na tofu – jak je kupić, odcisnąć i usmażyć, a więcej pomysłów na obiad bez mięsa znajdziesz w zestawieniu obiady wegetariańskie z kaloriami i białkiem.


Tempeh – co to jest i jak go przyrządzić, bowl w marynacie klonowej
Tempeh parowany i marynowany w sosie sojowym z syropem klonowym, smażony na glazurę, w misce z ryżem brązowym, edamame i warzywami.
- kcal
- 715
- białko
- 44,2 g
- tłuszcze
- 28,5 g
- węglowodany
- 71,8 g
Na 1 porcję.
Razem dla 4 porcji: 2860 kcal · 177 g białka · 114 g tłuszczu · 287 g węglowodanów
Czego użyłem
Składniki
Tempeh w marynacie
Miska
Do podania
Instrukcje
-
1
Ryż – ryż przepłucz, zalej 600 ml wody, posól i zagotuj. Gotuj pod przykryciem na małym ogniu ok. 30 minut, aż wchłonie wodę, potem zostaw pod pokrywką na 10 minut.
-
2
Parowanie – w tym czasie zagotuj w garnku 2–3 cm wody, połóż na nim sitko z tempehem w całych kostkach, przykryj i gotuj na parze 10 minut.
-
3
Marynowanie – wymieszaj sos sojowy, syrop klonowy, ocet ryżowy, wodę, przeciśnięty czosnek, starty imbir i szczyptę chili. Ciepły tempeh pokrój w skośne plastry ok. 6 mm, ułóż w płaskim naczyniu, zalej marynatą i odstaw na 30 minut, raz obracając.
-
4
Warzywa – edamame wrzuć na 3–4 minuty do wrzątku, odcedź i przelej zimną wodą. Ogórek pokrój w półplasterki, marchewkę zetrzyj na tarce o grubych oczkach albo pokrój w cienkie słupki.
-
5
Smażenie – wyjmij plastry z marynaty (marynatę zachowaj) i osusz ręcznikiem papierowym. Rozgrzej olej na patelni na średnio-mocnym ogniu i smaż tempeh partiami po 2–3 minuty z każdej strony, aż będzie złoty.
-
6
Glazura – przełóż cały tempeh z powrotem na patelnię, wlej resztę marynaty i trzymaj na ogniu 1–2 minuty, obracając plastry, aż sos zgęstnieje i oblepi tempeh.
-
7
Podanie – rozłóż ryż do 4 misek, obok ułóż tempeh, edamame, ogórek i marchewkę. Polej resztką glazury z patelni, skrop olejem sezamowym, posyp sezamem i dymką.
Notatki
Tempeh i edamame liczone w wadze surowej, ryż w wadze suchej. Cała marynata jest liczona w kaloriach, bo trafia na patelnię jako glazura. Danie zawiera soję i sezam, a zwykły sos sojowy – gluten.
Wartości odżywcze
| 1 porcja | Razem (4 porcji) | |
| Kalorie | 715 kcal | 2860 kcal |
| Białko | 44,2 g | 177 g |
| Tłuszcze | 28,5 g | 114 g |
| Węglowodany | 71,8 g | 287 g |
Dlaczego warto zrobić tempeh według tego przepisu?
- Parowanie przed marynatą – 10 minut nad wrzątkiem łagodzi gorzkawy posmak, a ciepły, wilgotny tempeh wciąga marynatę dużo szybciej niż prosto z lodówki. Wystarczy 30 minut marynowania.
- 44 g białka w misce – 150 g tempehu daje ok. 30 g, resztę dokładają edamame, ryż i sezam. Białko to ok. 25% energii porcji.
- Glazura z tej samej marynaty – po usmażeniu plastrów wlewasz resztę marynaty na patelnię i po 1–2 minutach masz lepką, błyszczącą glazurę bez zagęszczania skrobią.
- Cztery miski z jednego gotowania – ryż, tempeh i warzywa dobrze znoszą 3–4 dni w lodówce, więc to wygodny obiad do pracy na pół tygodnia.
- Fermentowana soja w całości – tempeh robi się z całych ziaren, a nie z mleka sojowego jak tofu. Dlatego ma bardziej zwartą, ziarnistą strukturę i więcej białka w 100 g.
Ile białka ma tempeh i jak wypada na tle tofu i kurczaka
Miska (ok. 550 g) to 44,2 g białka i 715 kcal, 29 g tłuszczu i 71,8 g węglowodanów. Białko daje ok. 25% energii, czyli ok. 6,2 g na każde 100 kcal. W 100 g tempehu jest ok. 20 g białka i 192 kcal, w 100 g twardego tofu ok. 14 g białka i ok. 130 kcal.
Dla porównania policzyłem tę samą miskę z innym białkiem. Ze 150 g piersi z kurczaka zamiast tempehu wychodzi ok. 590 kcal i ok. 47 g białka, a ze 150 g tofu ok. 605 kcal i ok. 34 g białka. Tempeh ma więc więcej kalorii niż kurczak, bo zawiera tłuszcz z soi, ale białka daje prawie tyle samo. To szacunki z proporcji tego przepisu.
- białko sojowe zawiera wszystkie niezbędne aminokwasy, więc tempeh dobrze sprawdza się jako główne białko obiadu – a ryż i edamame w tej samej misce jeszcze je uzupełniają,
- porcja daje wg danych USDA ok. 6 mg żelaza (ok. 43% referencyjnej wartości spożycia) z tempehu, edamame i ryżu – żelazo pomaga w zmniejszeniu uczucia zmęczenia i znużenia; z roślin wchłania się ono słabiej niż z mięsa, a witamina C z warzyw w misce trochę w tym pomaga,
- białko przyczynia się do utrzymania masy mięśniowej.
Meal prep: miski z tempehem na 3–4 dni
Tempeh po usmażeniu nie wodnieje i nie traci glazury, dlatego dobrze się odgrzewa – w przeciwieństwie do tofu, które po nocy w lodówce mięknie. Więcej gotowych zestawów na cały tydzień znajdziesz w planie obiad do pracy na 5 dni.
Jak przygotować 4 miski w godzinę
- Nastaw ryż, a w tym czasie uparuj tempeh, pokrój go i zalej marynatą. Po 30 minutach ryż jest gotowy, a tempeh zamarynowany.
- Usmaż tempeh, zredukuj glazurę i rozłóż do 4 pojemników razem z ryżem. Ryż studź szybko, rozłożony na talerzu, i wstaw do lodówki w ciągu godziny.
- Edamame ugotuj 3–4 minuty i przelej zimną wodą. Ogórek i marchewkę pokrój i trzymaj w osobnym pojemniku – zostaną chrupiące.
- W pracy: tempeh z ryżem odgrzej w mikrofali (800 W, ok. 2 minuty, z 15 g wody), a surowe warzywa dołóż na wierzch dopiero po odgrzaniu.
Ile wytrzyma tempeh w marynacie
| Gdzie | Ile wytrzyma | Jak |
|---|---|---|
| Lodówka – usmażony tempeh z ryżem | do 3–4 dni | Szczelny pojemnik, odgrzewany raz, do gorącego w środku. |
| Lodówka – pokrojone warzywa | do 3 dni | Osobno; ogórek najlepiej kroić dzień przed jedzeniem. |
| Zamrażarka – usmażony tempeh | do 2 miesięcy | Plastry w woreczku, rozmrażane w lodówce przez noc. |
| Na wynos | kilka godzin z wkładem chłodzącym | Bez chłodzenia najwyżej 2 godziny. |
Tipy i triki szefa kuchni 👨🍳
- Gdzie kupić tempeh – w lodówkach z produktami roślinnymi w większych supermarketach, w sklepach ze zdrową żywnością i w sklepach azjatyckich. Najczęściej jest pasteryzowany, w kostkach po ok. 200 g. Czarne lub szare plamki na powierzchni to normalny objaw dojrzałej grzybni. Lepka powierzchnia i zapach amoniaku – do wyrzucenia.
- Paruj w całości albo w plastrach – na sitku nad gotującą się wodą, pod pokrywką, 10 minut. Możesz też gotować go 10 minut w osolonej wodzie, ale wtedy przed marynowaniem dokładnie go osusz.
- Plastry ok. 6 mm – cieńsze się łamią, grubsze mają mniej glazury na każdy kęs. Kostkę 200 g kroję wzdłuż na pół, a potem w skośne plastry.
- Osusz przed smażeniem – wyjmij plastry z marynaty i odsącz na ręczniku papierowym. Mokry tempeh nie przyrumieni się, tylko zacznie się dusić, a syrop klonowy łatwiej się wtedy przypala.
- Średnio-mocny ogień i partie – smaż po 2–3 minuty z każdej strony, nie układając plastrów jeden na drugim. Syrop w marynacie karmelizuje się szybko, więc pilnuj, żeby brzegi były złote, a nie czarne.
Zamienniki i warianty
- Bez glutenu – zamiast zwykłego sosu sojowego użyj sosu sojowego z oznaczeniem „bezglutenowy”. Sam tempeh z czystej soi nie zawiera glutenu, ale sprawdź skład – bywają wersje z dodatkiem zbóż.
- Ryż jaśminowy zamiast brązowego – gotuje się w 12–15 minut zamiast 30 i jest bardziej miękki. Kalorie podobne, błonnika mniej.
- Tofu zamiast tempehu – 150 g twardego tofu na miskę daje ok. 605 kcal i ok. 34 g białka. Tofu nie trzeba parować, za to dobrze je odcisnąć. Podobną glazurę ma tofu teriyaki z ryżem.
- Miód zamiast syropu klonowego – smak podobny, kalorie prawie te same, ale danie przestaje być wegańskie.
- Ostrzejsza glazura – dodaj do marynaty 6 g sriraczy albo pasty gochujang. Łagodniejsza dla dzieci – bez chili, z 15 g soku pomarańczowego.
Najczęstsze pytania
Co to jest tempeh?
To tradycyjny produkt z Indonezji: ugotowane ziarna soi zaszczepia się szlachetną pleśnią, która przez 1–2 dni przerasta je białą grzybnią i skleja w zwartą kostkę. Wygląda jak nugat z ziaren, smakuje orzechowo i lekko grzybowo. W 100 g ma ok. 20 g białka.
Czy tempeh trzeba gotować przed smażeniem?
Nie trzeba, ale warto. Tempeh ze sklepu jest zwykle pasteryzowany, więc samo usmażenie wystarczy. 10 minut na parze albo w gotującej się wodzie łagodzi jednak goryczkę i sprawia, że tempeh lepiej chłonie marynatę.
Czym się różni tempeh od tofu?
Tofu to ścięte mleko sojowe – jest gładkie, miękkie i neutralne w smaku. Tempeh robi się z całych, fermentowanych ziaren soi, więc jest zwarty, ziarnisty i ma własny, orzechowy smak. Ma też więcej białka: ok. 20 g w 100 g wobec ok. 14 g w twardym tofu.
Jak długo marynować tempeh?
Minimum 30 minut, jeśli wcześniej był parowany. Bez parowania lepiej 2–3 godziny albo całą noc w lodówce. Dłuższe marynowanie nie szkodzi, tylko tempeh robi się bardziej słony.
Wartości odżywcze
| Waga | kcal | Białko | Tłuszcz | Węglowodany | |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 porcja = 1 miska | ok. 547 g | 715 | 44,2 g | 28,5 g | 71,8 g |
| Całość (4 miski) | ok. 2190 g | 2860 | 176,8 g | 114,0 g | 287,2 g |
Waga surowych składników: 1795 g → po przygotowaniu ok. 2190 g (ryż, kasza albo makaron wchłaniają wodę: ok. +22%). Białko daje 25% energii porcji.







